Hoe beland je aan de onderkant van de maatschappij?

Hoe beland je aan de onderkant van de maatschappij?

In Persoonlijk by Roryblokzijl2 Comments

Soms gebeurt er iets op een dag, wat je bijblijft. Als je met het openbaar vervoer reist, kom je van alles tegen. Zo viel mijn blik – net als eerder, maar toen was het nog winter – op een dakloze man. Zijn te grote broek zonder riem ophijsend, voelend in de prullenbakken. Iemand die – zoals ik het zie –  onderaan de maatschappij is beland. 

Hoe kan dit gebeuren?

Hoe gebeurt dat eigenlijk? Dat je aan de onderkant van de maatschappij belandt? Verkeerde keuzes gemaakt in je leven? Of is het gewoon ‘bad luck‘? En hoe is het eigenlijk überhaupt mogelijk? Zijn er niet genoeg vangnetten? Welke mazen zijn er binnen onze maatschappij, waar je als mens blijkbaar doorheen kan vallen?

Wiens schuld is het eigenlijk?

En hebben wij – als medemens – daar ook een aandeel in? Want negeren wij deze mensen niet te makkelijk? Besteden we wel genoeg aandacht aan mensen die buiten de boot vallen? Mensen die – al dan niet door hun eigen ‘schuld’ – niet meer meetellen in de maatschappij? En hoe heftig is dat? Om te praten over mensen die niet meer ‘meetellen’. Ik vind het nogal wat.

Schielijk wegkijken is makkelijker?

Het zit mij dwars. En tegelijkertijd intrigeert het mij. Hoe is het in deze – ogenschijnlijk welvarende – maatschappij mogelijk om zonder vaste woon- en verblijfplaats, zonder degelijke kleding, schoeisel, eten en drinken te eindigen? En waarom kijken we schielijk weg? In plaats van iets te doen? Is het makkelijker om weg te kijken? Want als je niet kijkt is het er niet meer. Of heeft het meer met taboe-issues te maken. Of – want dat is ook mogelijk – interesseert het je gewoon niet? In een wereld die soms wel wat narcistischer en oppervlakkiger lijkt te worden zou dat laatste ook zomaar kunnen.

Wat kán je doen?

Brengt mij meteen bij het volgende probleem. Wat kán je eigenlijk doen? Want weet je iets over de achtergrond van iemand? Waarom zit hij niet in een opvanghuis? Is hij wellicht verslaafd? Fysiek of mentaal ziek? Er uit gegooid? Vrijwillig eruit gelopen? Wat is de achtergrond van deze persoon? Allemaal vragen, waar je geen antwoord op krijgt als je geen contact zoekt.

Op blote voeten in de winter

Toegegeven. Ik heb het ook (nog) niet gedaan. Afgelopen winter – toen het echt steenkoud was en ik de bewuste man eerst in een slaapzak op een bank (buiten!) van het treinstation zag liggen en hem even later op blote voeten in de lokale supermarkt zag lopen – zocht ik spontaan thuis wat spullen bij elkaar. Om hem vervolgens niet meer te kunnen vinden. Ik zit ermee. Ik denk erover na. Maar ook … ik vergeet weer…

Weer deed ik niets

Onlangs zag ik hem opnieuw. En weer deed ik niets. Wat ik wel deed was nadenken. Bewustwording van de wereld waarin wij leven. Onze maatschappij. Aan de ene kant mensen die wegkijken. Mensen die afval lukraak op straat mikken. Vloeken. Spullen kopen alsof het wegwerpmateriaal is. Oppervlakkig. Gekunsteld. Aan de andere kant ongetwijfeld ook mensen. Die er wèl mee bezig zijn. En iets doen. Of (nog) niets concreet doen, maar er wel gericht over nadenken – net zoals ik.

Dit is confronterend, juist in deze maatschappij

Ik baal ervan. Het zorgt ervoor dat ik mij ongemakkelijk voel. Want dit is natuurlijk behoorlijk confronterend. Jij hebt alles en hij heeft niets. Wat wil je eraan doen maar ook wat kán je eraan doen? Hoe haal je iemand van de straat af? Kán je iemand een nieuwe start, een tweede kans geven? En wíl die persoon dat überhaupt?

Iets met gezien worden

Dan denk ik ook weer terug aan hoe mijn moeder handelt. Mijn moeder, die mij onlangs vertelde dat ze al jaren een aantal mensen afloopt. Die op straat wonen. Of die de straatkrant verkopen. Wat ze doet? Ze koopt wat fruit voor ze en een geeft ze een beetje kleingeld. Meestal gepaard gaand met een zin als: “Wat extra vitamientjes“.  Ontzettend lief! Want zij doet daadwerkelijk iets. Het stimuleert mij.

Kleine moeite, groot gebaar

Zeker toen ik onlangs in een terugkomdag van een cursus Geweldloze Communicatie dit inbracht als vraagstuk. Het meest mooie antwoord wat ik kreeg op de vraag wat ik nu precies zou kunnen doen? “Begin eens met gedag te zeggen. Dan krijgt die persoon de boodschap dat hij daadwerkelijk gezien wordt. Door jou. Als mens. Van daaruit kan je verder kijken wat je eventueel kan betekenen voor deze persoon“. Kleine moeite, groot gebaar. Want willen we niet allemaal gezien worden? Als mens?

Hoe ga jij om met mensen die op straat leven? Wat zou jij doen in dit specifieke geval?

Tot de volgende keer.

Rory Blokzijl

 

Ja! Stuur mij meer tips, adviezen en persoonlijke verhalen.

[ Vul je mailadres in en klik op ok! ]

RoryblokzijlHoe beland je aan de onderkant van de maatschappij?
  • Wilma Walhout

    Zo mooi jouw verhaal Rory..maar nog te ver naar de diepte gekeken de mensen die zo wie zo al in deze diepte liggen van op straat leven niets meer bezitten dan overleven willen eigelijk al ,,niet,, meer gezien worden hebben zich er al bij neer gelegd dat het leven een dagelijkse oorlog is om te bestaan meestal zichzelf al aan geleerd het bestaan te aanvaarden zoals het is (wil niet zeggen dat er niet ergenst binnen in een piep klein vonkje leeft van hoop !!)ze zijn vele stations gepasseerd van de niets ziende blikken en ze worden inderdaad pas gezien als het eind station al geruime tijd is gepasseerd en het bestaan al tot onder nul is afgedaald ..dan lijkt het of bij sommige mensen inderdaad pas gezien word hoe een mede mens zich in leven houden moet, dan pas kruipt bij een kleine groep mensen het hart op de juiste plaats en word barmhartig ..
    Maar het werkelijk begin van een te neer gang van een medemens begint echt toch door goed zien en luisteren wat er om jouw heen in je leef omgeving gebeurd echt jouw kleine of grote cirkel van mensen in je gezin familie vrienden buren en collega.s als we daar al een heldere bril in opzetten en onszelf niet voor de gek laten houden is ,,het zien ,,en het helpen in een vroeg stadium zo gepiept want er is niet veel meer nodig dan een nuchter helder verstand om je zinkende medemens te helpen een mens hoeft niet kopje onder als wij inderdaad weer een stukje respect en normen en waarden inbouwen in onze,, jacht,,naar ego geluk .Voorbeeld je hebt een vrienden groep en binnen deze vrienden groep gaat altijd alles super ..ze gaan uit eten met elkaar dansen dure vakantie …kleding ..(de mesns is nou eenmaal een natuur talent in acteren 😉)maar dan ineens is er een van die vrienden of vriendinnen die steeds meer afhaakt ..niet omdat ze het niet naar hun zin hebben bij deze vriendenkring maar puur omdat ze de hoge ego druk niet meer kunnen bij benen bedrijf ,baan ,scheiding,verslaving ….er komt een soort van afstoting..we zien die vriend/in steeds minder we vragen niet waar het probleem ligt we kijken niet naar de levens standaard die behoorlijk veranderd want we leggen de schuld bij de des betreffende persoon zelf hij /zij sluit zich buiten..en daar moet eigelijk onze menselijke hart wekker ons al wakker schudden ..Neem eens een keer de tijd om echt alleen met die persoon te praten luister eens een keer goed kijk eens goed..en zeg dan eerlijk wat jij denkt geef vertrouwen zodat iemand ook ,,de kans ,, krijgt echt te vertellen wat er aan schort en neem bedenk tijd om na te denken hoe je samen met die gene een oplossing kan zoeken of hulp kan inschakelen ook als de padvinders hand door schaamte afgeslagen word ..wees die schouder waar even op geleund mag worden..vechten met zn twee doe je makkelijker dan alleen .Natuurlijk zijn er mensen die dan meteen met vooroordelen klaar staan ..ook binnen familie kring vriendenkring van deze mensen ..Instanties willen alleen duidelijk omlijnde problemen die op een A4 tje passen ..of reglementair te
    verantwoorden zijn menselijkheid zoek je bij het leger des Heils maar dan is je train al een heel eind ontspoord en ben je letterlijk en figuurlijk het spoor al bijster 😎!!.Maar zien in het eerste stadium houd veel ellende van de rails …maar de vraag blijft willen wij wel echt zien 😉!!…

    • Roryblokzijl

      Wat een mooie en uitgebreide reactie Wilma, dankjewel daarvoor! Het is waar wat je zegt dat je het soms wel degelijk vóór kan zijn. Ik vraag mij bij sommige mensen af of ze überhaupt achtervang hebben gehad. Of familie. Of vrienden die erop hebben gelet wat er met hen aan het gebeuren was. De vraag of wij echt willen zien is denk ik niet een hele makkelijke. Ik kan alleen voor mijzelf spreken dat ik denk dat ik dat wel degelijk wil en doe. Ik heb het gevoel dat er ook (veel) andere mensen zijn die toch meer met zichzelf bezig zijn. Of het eenvoudigweg niet zien. Of misschien is dat wel niet willen zien. Wat zich onder hun neus afspeelt. Omdat het te ingewikkeld is? Taboe? Of komt het te dichtbij? Wil men het liever als een ‘ver-van-hun-bed-show’ houden? Ik weet het niet. Wat ik hoop is dat ik met het schrijven van dit artikel. Met het delen van mijn gevoelens. Misschien wel meewerk aan een klein stukje bewustwording. Plus het stimuleert mij ook om er toch meer mee te doen dan ik tot nu toe heb gedaan.